Poradnik
PMS - zespół napięcia przedmiesiączkowego: objawy i leczenie
PMS, czyli zespół napięcia przedmiesiączkowego, to objawy fizyczne i emocjonalne pojawiające się w ciągu dwóch tygodni przed miesiączką i ustępujące zwykle po jej rozpoczęciu. Jakieś objawy przed okresem ma niemal każda kobieta; u około 2-4 na 100 są one na tyle silne, że zaburzają codzienne życie. Pomagają zmiany stylu życia, psychoterapia i leki dobrane przez lekarza.
- Lekarze codziennie 7–23
- Kod e-recepty SMS-em
- Cena znana przed płatnością
Najważniejsze
- 1PMS pojawia się w drugiej połowie cyklu i ustępuje po rozpoczęciu miesiączki.
- 2Typowe objawy: wahania nastroju, drażliwość, zmęczenie, wzdęcia, tkliwość piersi, ból głowy.
- 3PMDD to cięższa postać, która wyraźnie utrudnia funkcjonowanie.
- 4Dzienniczek objawów z co najmniej dwóch cykli ułatwia rozpoznanie.
- 5Leczenie: styl życia, terapia poznawczo-behawioralna, antykoncepcja hormonalna, leki przeciwdepresyjne.
Objawy PMS - napięcie przedmiesiączkowe krok po kroku
Objawy różnią się między kobietami i mogą zmieniać się z miesiąca na miesiąc. Wspólna jest ich zależność od cyklu: nasilają się przed miesiączką i słabną po jej rozpoczęciu.
| Obszar | Objawy | Co może pomóc |
|---|---|---|
| Emocje | wahania nastroju, obniżony nastrój, drażliwość, niepokój, płaczliwość | ruch, sen, techniki redukcji stresu; przy nasilonych objawach - psychoterapia lub leki |
| Sen i energia | zmęczenie, kłopoty ze snem | stałe pory snu, regularna aktywność |
| Brzuch | wzdęcie, skurcze podbrzusza | mniejsze posiłki co 2-3 godziny; lek przeciwbólowy dostępny bez recepty |
| Piersi i głowa | tkliwość piersi, ból głowy | paracetamol lub ibuprofen zgodnie z ulotką |
| Skóra i apetyt | wypryski, przetłuszczające się włosy, zmiany apetytu, zachcianki | zbilansowana dieta |
PMS a PMDD - czym się różnią
Przedmiesiączkowe zaburzenie dysforyczne (PMDD) to cięższa postać PMS, która dotyczy niewielkiej części kobiet. Objawy są podobne, ale dużo silniejsze: ból głowy, stawów i mięśni, objadanie się, zaburzenia snu, a przede wszystkim silny lęk, złość, przygnębienie.
Przyczyna PMDD nie jest jasna; wiąże się je z dużą wrażliwością na zmiany hormonów w cyklu albo z czynnikami dziedzicznymi. To zaburzenie wymaga opieki lekarza, często także psychiatry.
Myśli samobójcze przed miesiączką
Jeśli w drugiej połowie cyklu pojawiają się myśli o odebraniu sobie życia, nie czekaj na wizytę - zadzwoń pod 112 lub zgłoś się na najbliższy SOR, najlepiej z bliską osobą.
Zespół napięcia przedmiesiączkowego - przyczyny
Dokładna przyczyna PMS nie jest w pełni poznana. Najpewniej chodzi o zmiany poziomu hormonów w cyklu miesiączkowym, na które część kobiet reaguje silniej niż inne. Nie oznacza to „złych wyników” - PMS rozpoznaje się na podstawie objawów i ich związku z cyklem, a nie badania krwi. Jak zmieniają się estrogen i progesteron w kolejnych fazach, opisujemy na stronie o hormonach cyklu.
Co pomaga na PMS - sposoby do wypróbowania samodzielnie
- regularna aktywność fizyczna,
- zbilansowana dieta; częstsze, mniejsze posiłki co 2-3 godziny,
- odpowiednia ilość snu,
- joga, medytacja lub inne sposoby zmniejszania stresu,
- lek przeciwbólowy bez recepty przy bólu - zgodnie z ulotką,
- ograniczenie alkoholu i niepalenie.
Suplementy (wapń, witamina D, witamina B6, magnez, niepokalanek) bywają stosowane, ale dowody na ich skuteczność są ograniczone. Jeśli przyjmujesz inne leki, zapytaj lekarza lub farmaceutę przed rozpoczęciem suplementacji.
Dzienniczek objawów PMS
Zapisuj objawy codziennie przez co najmniej dwa cykle z rzędu i zaznaczaj dni miesiączki. Taki zapis pokazuje, czy dolegliwości rzeczywiście wracają przed okresem i mijają po nim - to podstawa rozpoznania. Jeśli objawy utrzymują się przez cały miesiąc, przyczyna może być inna. W obserwacji pomoże kalendarzyk miesiączkowy.
Leczenie PMS - co może zaproponować lekarz
- Terapia poznawczo-behawioralna - ma udokumentowaną skuteczność w łagodzeniu objawów PMS.
- Tabletka antykoncepcyjna dwuskładnikowa - według RCOG w pierwszej kolejności preparaty z drospirenonem, czasem przyjmowane bez przerwy.
- Leki przeciwdepresyjne z grupy SSRI - codziennie albo tylko przez dwa tygodnie przed miesiączką.
- Estrogen w plastrach lub żelu, analogi GnRH - leczenie specjalistyczne przy ciężkich objawach, gdy inne metody zawiodły.
Wybór zależy od nasilenia objawów, wieku, planów ciążowych i przeciwwskazań. Jeśli rozważasz antykoncepcję hormonalną także z powodu PMS, zobacz, jak wygląda dobór metody antykoncepcji z lekarzem. Gdy dominuje ból, przeczytaj o bolesnych miesiączkach.
Kiedy z PMS zgłosić się na konsultację
Skonsultuj się z lekarzem, jeśli objawy utrudniają pracę, naukę lub relacje albo jeśli zmiany stylu życia nie przyniosły poprawy. Na e-wizytę przygotuj dzienniczek objawów i listę przyjmowanych leków. Lekarz oceni, czy obraz pasuje do PMS, zaproponuje leczenie lub skieruje do ginekologa, psychiatry albo psychoterapeuty. O wystawieniu recepty decyduje lekarz.
Teleporady codziennie od 7:00 do 23:00; zgłoszenie złożysz o każdej porze - zgłoszenia po 23:00 lekarz przyjmuje od 7:00. Opcja „Express” w koszyku (+20 zł) daje pierwszeństwo w kolejce.
Kto przyjmie Twoje zgłoszenie
- Ponad 30 lekarzy w naszej sieciw tym lekarz ginekolog; każde zgłoszenie ocenia lekarz z prawem wykonywania zawodu
- Podmiot leczniczyRPWDL 000000297348 · Dobrylekarz24 Sp. z o.o.
- Codziennie 7:00–23:00formularz wyślesz o każdej porze; po 23:00 lekarz przyjmie zgłoszenie od 7:00
Najczęściej zadawane pytania
Co to jest PMS?
PMS, czyli zespół napięcia przedmiesiączkowego, to objawy fizyczne i emocjonalne, które pojawiają się w ciągu dwóch tygodni przed miesiączką i zwykle ustępują po jej rozpoczęciu.
Ile dni przed okresem zaczyna się PMS?
Objawy mogą pojawić się w ciągu dwóch tygodni poprzedzających miesiączkę. U wielu kobiet nasilają się w ostatnich dniach przed krwawieniem i słabną po jego rozpoczęciu.
Jak odróżnić PMS od wczesnej ciąży?
Objawy bywają podobne, np. tkliwość piersi czy zmęczenie. Rozstrzyga test ciążowy - najbardziej wiarygodny od pierwszego dnia spodziewanej miesiączki.
Czy tabletki antykoncepcyjne pomagają na PMS?
Mogą pomóc. Tabletka dwuskładnikowa należy do metod leczenia PMS; RCOG wskazuje w pierwszej kolejności preparaty z drospirenonem. O doborze decyduje lekarz po ocenie przeciwwskazań.
Czy na PMS pomaga magnez i witamina B6?
Suplementy takie jak witamina B6, wapń, witamina D i magnez bywają stosowane, ale dowody na ich skuteczność są ograniczone. Przed regularnym przyjmowaniem skonsultuj je, jeśli bierzesz inne leki.
Czym jest PMDD i jak często występuje?
PMDD to przedmiesiączkowe zaburzenie dysforyczne - cięższa postać PMS z silnym lękiem, złością lub przygnębieniem. Dotyczy niewielkiej części kobiet i wymaga leczenia.
Do jakiego lekarza zgłosić się z objawami PMS?
Zacznij od lekarza rodzinnego lub ginekologa - także podczas e-wizyty. Jeśli objawy utrzymują się mimo leczenia, lekarz może skierować Cię do ginekologa, psychiatry albo psychoterapeuty.
Czy PMS można rozpoznać badaniem krwi?
Nie. Rozpoznanie opiera się na objawach i ich związku z cyklem, dlatego lekarz poprosi o dzienniczek objawów z co najmniej dwóch cykli z rzędu.