Poradnik antykoncepcji
Krążek antykoncepcyjny - jak działa i jak go stosować
Krążek antykoncepcyjny to elastyczny pierścień zakładany do pochwy, który uwalnia estrogen i progestagen. Zakładasz go samodzielnie na 3 tygodnie, potem robisz tydzień przerwy. Stosowany prawidłowo chroni w ponad 99%, przy błędach - w ok. 91%. Wymaga recepty; kontynuację odnowisz po e-wizycie za 29 zł.
- Lekarze codziennie 7–23
- Kod e-recepty SMS-em
- Cena znana przed płatnością
Najważniejsze
- 13 tygodnie w pochwie, tydzień przerwy, potem nowy krążek - w tym samym dniu tygodnia.
- 2Krążek poza pochwą krócej niż 3 godziny nie traci skuteczności - opłucz go i załóż ponownie.
- 3Tampony nie wpływają na wchłanianie hormonów; dodatkową ochroną jest prezerwatywa męska.
- 4Po wydaniu z apteki krążek przechowuje się poniżej 30 °C do 4 miesięcy.
- 5Odnowienie recepty - e-wizyta za 29 zł.
Jak założyć i wyjąć krążek antykoncepcyjny
Położenie krążka w pochwie nie ma zasadniczego znaczenia dla jego działania - ważne, żeby nie przeszkadzał. Według NHS nie powinnaś go czuć, także podczas stosunku.
- 1
Wybierz pozycję
Najwygodniej stojąc z jedną nogą uniesioną, w kucki albo na leżąco. Umyj ręce i wyjmij krążek z saszetki.
- 2
Ściśnij i wsuń
Ściśnij krążek palcami i wsuń go do pochwy tak, aby nie przeszkadzał. Część krążków można założyć aplikatorem - u niektórych kobiet daje on przejściowe, łagodne szczypanie.
- 3
Noś 3 tygodnie
Krążek zostaje w pochwie bez przerwy. Sprawdzaj od czasu do czasu, czy jest na miejscu, np. przed i po stosunku.
- 4
Wyjmij i zrób przerwę
Po 3 tygodniach, w tym samym dniu tygodnia i o podobnej porze, zaczep krążek palcem wskazującym i wyciągnij. Włóż go do saszetki i wyrzuć do odpadów - nie do toalety. Krwawienie zwykle zaczyna się 2–3 dni później.
- 5
Nowy krążek
Po 7 dniach zakładasz nowy krążek, nawet jeśli krwawienie jeszcze trwa.
Od kiedy krążek chroni przed ciążą
- Bez wcześniejszej antykoncepcji hormonalnej - krążek zakłada się w 1. dniu miesiączki. Można też w dniach 2–5, ale wtedy przez pierwsze 7 dni potrzebna jest prezerwatywa.
- Po tabletkach lub plastrach dwuskładnikowych - najpóźniej w dniu następującym po zwykłej przerwie (lub po tabletkach placebo).
- Po minipigułce, implancie, wkładce hormonalnej lub zastrzyku - w dowolnym dniu (po implancie i wkładce: w dniu usunięcia, po zastrzyku: w dniu kolejnej dawki), z prezerwatywą przez 7 dni.
- Po porodzie - w 4. tygodniu; jeśli karmisz piersią, ChPL nie zaleca krążka do zakończenia karmienia.
Krążek wypadł, został za długo lub przerwa się wydłużyła
Krążek może wypaść przy wyjmowaniu tamponu, podczas stosunku, przy silnych zaparciach albo gdy był źle założony. Jako dodatkowej ochrony nie stosuje się z nim diafragmy, kapturka ani prezerwatywy dla kobiet - krążek utrudnia ich prawidłowe założenie; właściwa jest prezerwatywa męska. Jeśli ochrona mogła zostać przerwana, a doszło do stosunku, sprawdź, czy potrzebna jest antykoncepcja awaryjna.
| Sytuacja | Co zrobić | Dodatkowa ochrona |
|---|---|---|
| Poza pochwą krócej niż 3 godziny | opłucz w zimnej lub letniej (nie gorącej) wodzie i załóż ponownie | nie jest potrzebna |
| Ponad 3 godziny w 1. lub 2. tygodniu | załóż krążek ponownie jak najszybciej | prezerwatywa przez 7 dni |
| Ponad 3 godziny w 3. tygodniu | wyrzuć krążek; od razu załóż nowy albo poczekaj na krwawienie i załóż nowy najpóźniej 7 dni od wypadnięcia (tylko jeśli przez poprzednie 7 dni był noszony bez przerwy) | zgodnie z ulotką |
| Przerwa dłuższa niż 7 dni | załóż nowy krążek jak najszybciej; po stosunku w czasie przerwy wyklucz ciążę | prezerwatywa przez 7 dni |
| Krążek noszony do 4 tygodni | skuteczność zachowana - zrób tydzień przerwy i załóż nowy | nie jest potrzebna |
| Krążek noszony ponad 4 tygodnie | przed założeniem nowego wyklucz ciążę | skonsultuj z lekarzem |
Krążek a tampony, leki dopochwowe i inne leki
- Tampony nie zmieniają wchłaniania hormonów z krążka; rzadko krążek wysuwa się przy wyjmowaniu tamponu - wtedy postępuj jak przy wypadnięciu.
- Leki dopochwowe - globulki przeciwgrzybicze i środki plemnikobójcze nie powinny wpływać na skuteczność krążka. Opisywano jednak przypadki jego uszkodzenia przy produktach dopochwowych (przeciwgrzybiczych, antybiotykach, środkach nawilżających); uszkodzony krążek trzeba wymienić i przez 7 dni stosować prezerwatywę.
- Leki osłabiające działanie - m.in. fenytoina, fenobarbital, karbamazepina, ryfampicyna, bozentan, niektóre leki przeciw HIV i dziurawiec. Przy krótkim leczeniu ChPL zaleca prezerwatywę w trakcie i przez 28 dni po jego zakończeniu; przy długim - inną metodę.
Skuteczność, skutki uboczne i ryzyko krążka
Przy prawidłowym stosowaniu krążek chroni w ponad 99%, a przy typowym - w ok. 91% (ok. 9 ciąż na 100 kobiet w ciągu roku).
Wśród częstych działań niepożądanych ChPL wymienia zapalenie pochwy, upławy, świąd narządów płciowych, bóle głowy, bóle brzucha i nudności, tkliwość piersi, trądzik oraz obniżony nastrój lub spadek libido. W pierwszych miesiącach częste są nieregularne krwawienia, a ciśnienie tętnicze może wzrosnąć - dlatego lekarz pyta o aktualny pomiar.
ChPL szacuje ryzyko zakrzepicy żylnej na 6–12 przypadków rocznie na 10 000 stosujących krążek (wobec ok. 2 u kobiet bez antykoncepcji hormonalnej). Krążek nieznacznie zwiększa też ryzyko raka piersi i szyjki macicy - 10 lat po odstawieniu wraca ono do wyjściowego - a może zmniejszać ryzyko raka trzonu macicy, jajnika i jelita grubego.
Objawy wymagające pilnej pomocy - 112
Metody dwuskładnikowe rzadko, ale mogą zwiększać ryzyko zakrzepów. Nagły ból lub obrzęk jednej łydki, nagła duszność, ból w klatce piersiowej, kaszel z krwią, opadnięcie kącika ust, zaburzenia mowy lub niedowład to sygnały do natychmiastowego wezwania pomocy (112).
Krążek czy tabletka?
Przed wydaniem pacjentce krążki przechowuje się w lodówce; po odbiorze z apteki wystarczy temperatura poniżej 30 °C przez maksymalnie 4 miesiące, w oryginalnym opakowaniu - sprawdź datę na ulotce swojego preparatu.
| Krążek dopochwowy | Tabletka dwuskładnikowa | |
|---|---|---|
| Jak często | raz na 3 tygodnie (potem tydzień przerwy) | codziennie |
| Skuteczność: prawidłowe / typowe stosowanie | ponad 99% / ok. 91% | ponad 99% / ok. 91% |
| Typowy błąd | krążek wyjęty, niezauważone wypadnięcie, nowy założony za późno | pominięta tabletka |
| Przesunięcie krwawienia | nowy krążek od razu, bez tygodniowej przerwy | zależy od rodzaju tabletek |
| Przechowywanie w domu | poniżej 30 °C, do 4 miesięcy | zgodnie z ulotką |
Recepta na krążek antykoncepcyjny i koszt
Krążek wymaga recepty. Jeśli go stosujesz i dobrze tolerujesz, receptę przedłużysz na e-wizycie odnowienia (29 zł); przejście z innej metody to dobór antykoncepcji (59 zł). Cena krążka zależy od preparatu i apteki.
Zobacz też: tabletki antykoncepcyjne i plastry antykoncepcyjne.
Kto przyjmie Twoje zgłoszenie
- Ponad 30 lekarzy w naszej sieciw tym lekarz ginekolog; każde zgłoszenie ocenia lekarz z prawem wykonywania zawodu
- Podmiot leczniczyRPWDL 000000297348 · Dobrylekarz24 Sp. z o.o.
- Codziennie 7:00–23:00formularz wyślesz o każdej porze; po 23:00 lekarz przyjmie zgłoszenie od 7:00
Najczęściej zadawane pytania
Co to jest krążek antykoncepcyjny?
To elastyczny pierścień zakładany do pochwy, który uwalnia estrogen i progestagen hamujące owulację. Nosi się go 3 tygodnie, potem robi tydzień przerwy.
Jak włożyć krążek antykoncepcyjny?
Krążek zakłada się samodzielnie, ściskając go palcami i wsuwając do pochwy w wygodnej pozycji; część preparatów ma aplikator. Dokładne położenie nie ma zasadniczego znaczenia dla działania.
Po jakim czasie działa krążek antykoncepcyjny?
Założony w 1. dniu miesiączki chroni od razu. Przy starcie w dniach 2–5 albo po minipigułce, implancie lub zastrzyku przez pierwsze 7 dni potrzebna jest prezerwatywa.
Ile kosztuje krążek antykoncepcyjny?
Cena krążka zależy od preparatu i apteki. E-wizyta odnowienia recepty w naszym serwisie kosztuje 29 zł, a dobór nowej metody - 59 zł.
Co zrobić, gdy krążek antykoncepcyjny wypadnie?
Opłucz go w zimnej lub letniej wodzie i załóż jak najszybciej. Jeśli był poza pochwą krócej niż 3 godziny, ochrona jest zachowana; dłużej - postępuj według ulotki, zwykle z prezerwatywą przez 7 dni.
Czy krążek antykoncepcyjny jest wyczuwalny podczas seksu?
Według NHS prawidłowo założonego krążka nie powinno się czuć, także podczas stosunku. Krążek może jednak wysunąć się w czasie współżycia, dlatego warto sprawdzić, czy jest na miejscu.
Czy z krążkiem antykoncepcyjnym można używać tamponów?
Tak, tampony nie wpływają na wchłanianie hormonów z krążka. Przy wyjmowaniu tamponu krążek może się wysunąć - wtedy opłucz go i załóż ponownie.
Czy krążek antykoncepcyjny trzeba trzymać w lodówce?
W aptece krążki przechowuje się w lodówce. Po wydaniu pacjentce wystarczy temperatura poniżej 30 °C przez maksymalnie 4 miesiące, w oryginalnym opakowaniu.
Czy krążkiem antykoncepcyjnym można opóźnić okres?
Tak - według ChPL zamiast tygodniowej przerwy zakłada się od razu nowy krążek na kolejne 3 tygodnie. Mogą pojawić się plamienia; potem wraca się do zwykłego schematu.