Antykoncepcja awaryjna
Tabletka „dzień po” - antykoncepcja awaryjna i e-recepta
Tabletka „dzień po” to antykoncepcja awaryjna po stosunku bez zabezpieczenia lub gdy zabezpieczenie zawiodło. Im wcześniej ją przyjmiesz, tym lepiej. W Polsce wymaga recepty - możesz ją uzyskać po e-wizycie za 35 zł, jeśli lekarz nie stwierdzi przeciwwskazań.
- Lekarze codziennie 7–23
- Kod e-recepty SMS-em
- Cena znana przed płatnością
Najważniejsze
- 1Lewonorgestrel przyjmuje się do 72 godzin, octan uliprystalu - do 120 godzin po stosunku; skuteczność jest tym większa, im szybciej.
- 2Antykoncepcja awaryjna nie przerywa ciąży, która już się rozpoczęła.
- 3Tabletkę „dzień po” można przyjąć także w czasie karmienia piersią - przy octanie uliprystalu obowiązuje tygodniowa przerwa w karmieniu.
- 4E-wizyta kosztuje 35 zł (lek kupujesz w aptece). Teleporady codziennie od 7:00 do 23:00; zgłoszenie złożysz o każdej porze - zgłoszenia po 23:00 lekarz przyjmuje od 7:00. Opcja „Express” w koszyku (+20 zł) daje pierwszeństwo w kolejce.
Kiedy rozważyć antykoncepcję awaryjną
- stosunek bez zabezpieczenia,
- pęknięcie lub zsunięcie się prezerwatywy,
- pominięte tabletki antykoncepcyjne, spóźniona zmiana plastra lub krążek wyjęty zbyt długo - gdy ulotka Twojego preparatu wskazuje, że ochrona mogła zostać przerwana.
To rozwiązanie na sytuację awaryjną, nie stała metoda. Jeśli zdarza się to częściej, porozmawiaj z lekarzem o regularnej antykoncepcji - przegląd metod znajdziesz w poradniku o tabletkach antykoncepcyjnych.
Jak działa tabletka „dzień po” i do kiedy można ją przyjąć
W aptekach dostępne są dwa rodzaje tabletek: z lewonorgestrelem i z octanem uliprystalu. Opóźniają lub hamują owulację, dlatego działają tylko przed zapłodnieniem - nie szkodzą rozwijającej się ciąży i jej nie przerywają.
Według WHO octan uliprystalu jest skuteczniejszy niż pozostałe tabletki, gdy od stosunku minęło 72–120 godzin. Najskuteczniejszą formą antykoncepcji awaryjnej jest wkładka wewnątrzmaciczna z miedzią założona do 5 dni po stosunku - wymaga jednak wizyty w gabinecie ginekologicznym.
| Lewonorgestrel | Octan uliprystalu | |
|---|---|---|
| Do kiedy przyjąć | do 72 godzin (3 dni) po stosunku | do 120 godzin (5 dni) po stosunku |
| Recepta w Polsce | tak | tak |
| Wymioty po tabletce | do 2 godzin - może być potrzebna kolejna dawka; zapytaj farmaceutę lub lekarza | do 3 godzin - według ChPL należy przyjąć kolejną tabletkę |
| Karmienie piersią | można stosować | przez tydzień po tabletce karmienie nie jest zalecane |
Jak przebiega e-wizyta w sprawie antykoncepcji awaryjnej
W formularzu podajesz m.in. datę i przybliżoną godzinę stosunku, datę ostatniej miesiączki, stosowaną antykoncepcję, choroby i przyjmowane leki. Lekarz ocenia odpowiedzi i - jeśli nie ma przeciwwskazań - wystawia e-receptę; kod dostajesz SMS-em, a lek kupujesz w dowolnej aptece.
Lekarz może też poprosić o dodatkowe informacje, odmówić wystawienia recepty albo zalecić wizytę stacjonarną - np. gdy od stosunku minęło więcej niż 5 dni lub możliwa jest wcześniejsza ciąża. Opłata dotyczy konsultacji, nie recepty.
Teleporady codziennie od 7:00 do 23:00; zgłoszenie złożysz o każdej porze - zgłoszenia po 23:00 lekarz przyjmuje od 7:00. Opcja „Express” w koszyku (+20 zł) daje pierwszeństwo w kolejce.
Tabletka „dzień po” a karmienie piersią, masa ciała i inne leki
- Karmienie piersią - według NHS antykoncepcję awaryjną w tabletce można przyjąć w czasie karmienia. Po octanie uliprystalu ChPL zaleca tygodniową przerwę w karmieniu; w tym czasie mleko odciąga się i wylewa, aby podtrzymać laktację.
- Masa ciała - NHS zaznacza, że tabletka może być mniej odpowiednia przy nadwadze; ChPL octanu uliprystalu opisuje ograniczone dane o mniejszej skuteczności przy wyższej masie ciała lub BMI, ale zaleca przyjęcie tabletki bez względu na masę ciała. Alternatywą bywa wkładka z miedzią.
- Inne leki - poinformuj lekarza, jeśli przyjmujesz leki na gruźlicę, padaczkę lub HIV, gryzeofulwinę, preparaty z dziurawcem albo leki steroidowe na astmę. Mogą osłabiać działanie tabletki.
- Przeciwwskazania do innych hormonów - według NHS tabletkę „dzień po” zwykle można przyjąć nawet wtedy, gdy nie możesz stosować np. tabletek dwuskładnikowych.
Po przyjęciu tabletki
- Najczęstsze objawy uboczne to ból głowy, nudności i ból podbrzusza podobny do miesiączkowego; poważne działania niepożądane są rzadkie.
- Kolejna miesiączka może pojawić się w innym terminie niż zwykle. Jeśli wyraźnie się spóźnia albo jest nietypowo skąpa - zrób test ciążowy.
- Tabletka nie chroni przed ciążą przy kolejnych stosunkach w tym samym cyklu. Do czasu ustalenia stałej metody stosuj prezerwatywę.
- Po octanie uliprystalu antykoncepcję hormonalną można według ChPL zacząć lub kontynuować od razu, ale do następnej miesiączki trzeba dodatkowo stosować prezerwatywę - lek może osłabić działanie tabletek, plastrów i krążka. Przy lewonorgestrelu zapytaj lekarza o zasady powrotu do swojej metody.
Kiedy e-wizyta nie wystarczy
- Silny, narastający ból podbrzusza, omdlenie lub obfite krwawienie - wezwij pomoc (112) lub jedź na SOR.
- Od stosunku minęło ponad 5 dni - umów wizytę u ginekologa.
- Do stosunku doszło bez Twojej zgody - zgłoś się na SOR, gdzie otrzymasz także pomoc w zapobieganiu zakażeniom. Wsparcie: Niebieska Linia, 800 120 002.
Tabletka „dzień po” bez recepty, cena leku i recepta z NFZ
W Polsce tabletki „dzień po” są wydawane na receptę. Cenę leku ustala apteka i zależy ona od preparatu - e-wizyta za 35 zł obejmuje konsultację, nie lek.
Receptę bezpłatnie może wystawić także lekarz w ramach NFZ (np. w przychodni POZ), jeśli uda się szybko uzyskać wizytę - przy antykoncepcji awaryjnej liczy się czas, więc wybierz tę drogę, która będzie najszybsza.
Kto przyjmie Twoje zgłoszenie
- Ponad 30 lekarzy w naszej sieciw tym lekarz ginekolog; każde zgłoszenie ocenia lekarz z prawem wykonywania zawodu
- Podmiot leczniczyRPWDL 000000297348 · Dobrylekarz24 Sp. z o.o.
- Codziennie 7:00–23:00formularz wyślesz o każdej porze; po 23:00 lekarz przyjmie zgłoszenie od 7:00
Najczęściej zadawane pytania
Do kiedy można wziąć tabletkę „dzień po”?
Tabletkę z lewonorgestrelem przyjmuje się do 72 godzin, a z octanem uliprystalu - do 120 godzin po stosunku. W obu przypadkach im wcześniej, tym lepiej.
Jak działa tabletka „dzień po”?
Opóźnia lub hamuje owulację, dzięki czemu nie dochodzi do zapłodnienia. Nie przerywa ciąży, która już się rozpoczęła.
Czy tabletka „dzień po” jest na receptę?
Tak, w Polsce oba rodzaje tabletek „dzień po” wymagają recepty. Może ją wystawić lekarz podczas e-wizyty albo wizyty w przychodni.
Ile kosztuje tabletka „dzień po”?
E-wizyta w Recepta dla Niej kosztuje 35 zł. Cenę samego leku ustala apteka - zależy od preparatu.
Czy tabletka „dzień po” jest bezpieczna?
Poważne działania niepożądane są rzadkie. Najczęściej występują ból głowy, nudności i ból podbrzusza. Przed wystawieniem recepty lekarz ocenia Twoje odpowiedzi w ankiecie.
Czy tabletka „dzień po” może nie zadziałać?
Tak - żadna metoda awaryjna nie daje 100% pewności, a skuteczność spada z upływem czasu. Jeśli miesiączka wyraźnie się spóźnia, wykonaj test ciążowy.
Czy tabletkę „dzień po” można wziąć, karmiąc piersią?
Tak, NHS dopuszcza antykoncepcję awaryjną w tabletce w czasie karmienia. Po tabletce z octanem uliprystalu przez tydzień nie karmi się piersią - mleko odciąga się i wylewa. Lewonorgestrel nie wymaga takiej przerwy.
Kiedy po tabletce „dzień po” wrócić do tabletek antykoncepcyjnych?
Po octanie uliprystalu antykoncepcję hormonalną można według ChPL kontynuować od razu, ale do kolejnej miesiączki trzeba dodatkowo stosować prezerwatywę. Szczegóły dla swojej metody omów z lekarzem lub farmaceutą.