Poradnik
Estrogen - objawy nadmiaru i niedoboru u kobiet
Estrogen to grupa hormonów, które sterują cyklem miesiączkowym, a także wpływają na kości, cholesterol i pracę mózgu. Niedobór estrogenu najczęściej wynika z menopauzy i daje m.in. uderzenia gorąca oraz suchość pochwy. Nadmiar estrogenu objawy daje mniej swoiste, dlatego samych dolegliwości nie da się uznać za rozpoznanie - potrzebna jest ocena lekarza, czasem badanie krwi.
- Lekarze codziennie 7–23
- Kod e-recepty SMS-em
- Cena znana przed płatnością
Najważniejsze
- 1Główne estrogeny to estron, estradiol i estriol; w wieku rozrodczym dominuje estradiol.
- 2Najczęstsza przyczyna niedoboru: menopauza lub usunięcie jajników.
- 3Objawy nadmiaru są nieswoiste - mogą mieć wiele innych przyczyn.
- 4„Dominacja estrogenowa” nie jest rozpoznaniem opisanym w źródłach, na których się opieramy.
- 5Poziom estrogenu zmienia się w cyklu, więc wynik interpretuje lekarz.
Estrogen - rola w cyklu i w organizmie
Organizm wytwarza trzy główne estrogeny. Estradiol jest najważniejszy u kobiet w wieku rozrodczym, które nie są w ciąży - powstaje głównie w jajnikach. Estron wytwarzają przede wszystkim tkanka tłuszczowa i nadnercza; to jedyny estrogen produkowany po menopauzie. Estriol rośnie w ciąży.
W pierwszej części cyklu rosnący poziom estrogenu pobudza jajnik do dojrzewania i uwolnienia komórki jajowej oraz pogrubia błonę śluzową macicy. Estrogeny pomagają też regulować cholesterol i poziom cukru, utrzymywać mocne kości i mięśnie oraz wspierają koncentrację. Zależności między hormonami opisujemy na stronie hormony cyklu miesiączkowego.
Niedobór i nadmiar estrogenu - objawy w skrócie
Zestawienie na podstawie materiałów Endocrine Society. Żaden z tych objawów nie przesądza o rozpoznaniu.
| Obszar | Niski poziom estrogenu | Wysoki poziom estrogenu |
|---|---|---|
| Miesiączki | nieregularne lub zatrzymane | obfitsze albo skąpsze krwawienia, nasilone objawy przed miesiączką |
| Samopoczucie | wahania nastroju, kłopoty ze snem | zmęczenie, obniżony nastrój, niepokój |
| Ciało | uderzenia gorąca, nocne poty, sucha skóra | przyrost masy ciała w okolicy talii, bioder i ud |
| Sfera intymna | suchość i ścieńczenie śluzówki pochwy, mniejsze libido | mniejsze libido |
| Inne | u części kobiet migreny związane z miesiączką; z czasem większe ryzyko osteoporozy | zmiany włóknisto-torbielowate piersi, mięśniaki macicy |
Niedobór estrogenu - objawy i przyczyny
Najczęstszą przyczyną niskiego poziomu estrogenu u kobiet jest menopauza albo operacyjne usunięcie jajników. Stąd typowe objawy: nieregularne miesiączki, uderzenia gorąca, nocne poty, problemy ze snem, suchość pochwy i spadek libido. Długotrwały niedobór sprzyja osteoporozie.
Jeśli miesiączki przestają być regularne przed 45. rokiem życia, mówi się o wczesnej menopauzie, a przed 40. - o przedwczesnej. Ryzyko zwiększają m.in. obciążenie rodzinne, palenie i niedowaga; przyczyną bywa też radioterapia, chemioterapia lub operacja. Wczesna menopauza wiąże się z większym ryzykiem osteoporozy i chorób serca, dlatego wymaga leczenia. Miesiączki mogą też zanikać przy nagłej utracie masy ciała lub bardzo intensywnym wysiłku.
Nadmiar estrogenu - objawy i możliwe przyczyny
Endocrine Society wiąże wysoki poziom estrogenu z przyrostem masy ciała w okolicy talii, bioder i ud, zmianą obfitości krwawień, nasileniem objawów przedmiesiączkowych, zmęczeniem, spadkiem libido i obniżonym nastrojem. Wszystkie te objawy często mają inne wytłumaczenie.
Wśród przyczyn wymienia się otyłość (tkanka tłuszczowa wytwarza estron) oraz zbyt niski poziom progesteronu. Oznaczenie estrogenów bywa przydatne m.in. w diagnostyce zespołu policystycznych jajników i rzadkich guzów jajnika wytwarzających hormony. Bardzo wysoki poziom estradiolu może zwiększać ryzyko raka macicy i piersi oraz chorób układu krążenia.
„Dominacja estrogenowa” - co jest faktem
Określenie jest popularne w internecie, ale nie występuje jako rozpoznanie w materiałach NHS, MedlinePlus ani Endocrine Society, z których korzystamy. Faktem jest, że estrogen i progesteron działają w cyklu razem i że niski progesteron może oznaczać względną przewagę estrogenu. Nie wynika z tego, że zmęczenie, wzdęcia czy trudność w schudnięciu da się wyjaśnić jednym hasłem.
Nie znaleźliśmy w tych źródłach potwierdzenia, że diety „detoks”, suplementy czy zioła „obniżające estrogen” leczą takie dolegliwości. Jeśli objawy są uciążliwe, bardziej opłaca się poszukać ich rzeczywistej przyczyny.
Badanie estradiolu - kiedy ma sens
Lekarz zleca oznaczenie estrogenów m.in. przy nieprawidłowych lub zatrzymanych miesiączkach, trudności z zajściem w ciążę po roku starań, objawach menopauzy oraz do kontroli leczenia hormonalnego. Poziom estrogenu u kobiet bardzo się zmienia, więc pojedynczy wynik bywa mylący i czasem trzeba go powtórzyć. Na wynik wpływają leki, w tym tabletki antykoncepcyjne i terapia hormonalna - powiedz o nich lekarzowi, ale niczego nie odstawiaj samodzielnie. Zakres pakietów opisujemy na stronie badania hormonalne dla kobiet.
Leczenie - HTZ, antykoncepcja i leki obniżające estrogeny
Przy objawach menopauzy stosuje się hormonalną terapię zastępczą, która uzupełnia estrogen i progesteron - w tabletkach, plastrach lub żelu. Przy wczesnej menopauzie lekarz może zalecić HTZ albo tabletkę antykoncepcyjną dwuskładnikową. HTZ nie jest odpowiednia dla każdej kobiety, m.in. po niektórych nowotworach lub zakrzepicy.
Leki zmniejszające ilość hormonów albo blokujące ich działanie stosuje się w ściśle określonych chorobach, np. w leczeniu części nowotworów piersi - prowadzi je specjalista. Nie są to preparaty do samodzielnego „obniżania estrogenów”. O wystawieniu recepty decyduje lekarz; inne tematy znajdziesz w dziale o cyklu i miesiączce.
Kto przyjmie Twoje zgłoszenie
- Ponad 30 lekarzy w naszej sieciw tym lekarz ginekolog; każde zgłoszenie ocenia lekarz z prawem wykonywania zawodu
- Podmiot leczniczyRPWDL 000000297348 · Dobrylekarz24 Sp. z o.o.
- Codziennie 7:00–23:00formularz wyślesz o każdej porze; po 23:00 lekarz przyjmie zgłoszenie od 7:00
Najczęściej zadawane pytania
Jakie są objawy niedoboru estrogenu u kobiet?
Najczęściej nieregularne lub zatrzymane miesiączki, uderzenia gorąca, nocne poty, kłopoty ze snem, suchość pochwy, mniejsze libido, wahania nastroju i sucha skóra. Długotrwały niedobór zwiększa ryzyko osteoporozy.
Jakie objawy daje nadmiar estrogenów?
Opisuje się przyrost masy ciała w okolicy talii, bioder i ud, zmianę obfitości krwawień, nasilone objawy przed miesiączką, zmęczenie i obniżony nastrój. Są to objawy nieswoiste i wymagają oceny lekarza.
Czy dominacja estrogenowa to choroba?
Nie jest to rozpoznanie opisane przez NHS, MedlinePlus ani Endocrine Society. Możliwe są natomiast rzeczywiste zaburzenia hormonalne, które rozpoznaje lekarz na podstawie objawów i badań.
W którym dniu cyklu bada się estradiol?
Termin wskazuje lekarz zlecający badanie, bo zależy on od celu diagnostyki. Poziom estrogenu zmienia się w cyklu, dlatego wynik zawsze interpretuje się razem z dniem cyklu i objawami.
Czy są leki na obniżenie estrogenów?
Leki zmniejszające ilość hormonów lub blokujące ich działanie stosuje się w konkretnych chorobach, np. w części nowotworów piersi, pod opieką specjalisty. Nie służą do samodzielnego stosowania.
Czy tabletki antykoncepcyjne zmieniają wynik badania estrogenu?
Tak, tabletki antykoncepcyjne i terapia hormonalna mogą wpływać na wynik. Poinformuj o nich lekarza i nie odstawiaj leków przed badaniem bez jego zalecenia.
Czy otyłość podnosi poziom estrogenu?
Tkanka tłuszczowa wytwarza estron, dlatego u kobiet z otyłością jego produkcja jest większa. To jeden z powodów, dla których masa ciała ma znaczenie dla gospodarki hormonalnej.