Poradnik

Estrogen - objawy nadmiaru i niedoboru u kobiet

Estrogen to grupa hormonów, które sterują cyklem miesiączkowym, a także wpływają na kości, cholesterol i pracę mózgu. Niedobór estrogenu najczęściej wynika z menopauzy i daje m.in. uderzenia gorąca oraz suchość pochwy. Nadmiar estrogenu objawy daje mniej swoiste, dlatego samych dolegliwości nie da się uznać za rozpoznanie - potrzebna jest ocena lekarza, czasem badanie krwi.

  • Lekarze codziennie 7–23
  • Kod e-recepty SMS-em
  • Cena znana przed płatnością

Najważniejsze

  • 1Główne estrogeny to estron, estradiol i estriol; w wieku rozrodczym dominuje estradiol.
  • 2Najczęstsza przyczyna niedoboru: menopauza lub usunięcie jajników.
  • 3Objawy nadmiaru są nieswoiste - mogą mieć wiele innych przyczyn.
  • 4„Dominacja estrogenowa” nie jest rozpoznaniem opisanym w źródłach, na których się opieramy.
  • 5Poziom estrogenu zmienia się w cyklu, więc wynik interpretuje lekarz.

Estrogen - rola w cyklu i w organizmie

Organizm wytwarza trzy główne estrogeny. Estradiol jest najważniejszy u kobiet w wieku rozrodczym, które nie są w ciąży - powstaje głównie w jajnikach. Estron wytwarzają przede wszystkim tkanka tłuszczowa i nadnercza; to jedyny estrogen produkowany po menopauzie. Estriol rośnie w ciąży.

W pierwszej części cyklu rosnący poziom estrogenu pobudza jajnik do dojrzewania i uwolnienia komórki jajowej oraz pogrubia błonę śluzową macicy. Estrogeny pomagają też regulować cholesterol i poziom cukru, utrzymywać mocne kości i mięśnie oraz wspierają koncentrację. Zależności między hormonami opisujemy na stronie hormony cyklu miesiączkowego.

Niedobór i nadmiar estrogenu - objawy w skrócie

Zestawienie na podstawie materiałów Endocrine Society. Żaden z tych objawów nie przesądza o rozpoznaniu.

Objawy wiązane z niskim i wysokim poziomem estrogenu u kobiet
ObszarNiski poziom estrogenuWysoki poziom estrogenu
Miesiączkinieregularne lub zatrzymaneobfitsze albo skąpsze krwawienia, nasilone objawy przed miesiączką
Samopoczuciewahania nastroju, kłopoty ze snemzmęczenie, obniżony nastrój, niepokój
Ciałouderzenia gorąca, nocne poty, sucha skóraprzyrost masy ciała w okolicy talii, bioder i ud
Sfera intymnasuchość i ścieńczenie śluzówki pochwy, mniejsze libidomniejsze libido
Inneu części kobiet migreny związane z miesiączką; z czasem większe ryzyko osteoporozyzmiany włóknisto-torbielowate piersi, mięśniaki macicy

Niedobór estrogenu - objawy i przyczyny

Najczęstszą przyczyną niskiego poziomu estrogenu u kobiet jest menopauza albo operacyjne usunięcie jajników. Stąd typowe objawy: nieregularne miesiączki, uderzenia gorąca, nocne poty, problemy ze snem, suchość pochwy i spadek libido. Długotrwały niedobór sprzyja osteoporozie.

Jeśli miesiączki przestają być regularne przed 45. rokiem życia, mówi się o wczesnej menopauzie, a przed 40. - o przedwczesnej. Ryzyko zwiększają m.in. obciążenie rodzinne, palenie i niedowaga; przyczyną bywa też radioterapia, chemioterapia lub operacja. Wczesna menopauza wiąże się z większym ryzykiem osteoporozy i chorób serca, dlatego wymaga leczenia. Miesiączki mogą też zanikać przy nagłej utracie masy ciała lub bardzo intensywnym wysiłku.

Nadmiar estrogenu - objawy i możliwe przyczyny

Endocrine Society wiąże wysoki poziom estrogenu z przyrostem masy ciała w okolicy talii, bioder i ud, zmianą obfitości krwawień, nasileniem objawów przedmiesiączkowych, zmęczeniem, spadkiem libido i obniżonym nastrojem. Wszystkie te objawy często mają inne wytłumaczenie.

Wśród przyczyn wymienia się otyłość (tkanka tłuszczowa wytwarza estron) oraz zbyt niski poziom progesteronu. Oznaczenie estrogenów bywa przydatne m.in. w diagnostyce zespołu policystycznych jajników i rzadkich guzów jajnika wytwarzających hormony. Bardzo wysoki poziom estradiolu może zwiększać ryzyko raka macicy i piersi oraz chorób układu krążenia.

„Dominacja estrogenowa” - co jest faktem

Określenie jest popularne w internecie, ale nie występuje jako rozpoznanie w materiałach NHS, MedlinePlus ani Endocrine Society, z których korzystamy. Faktem jest, że estrogen i progesteron działają w cyklu razem i że niski progesteron może oznaczać względną przewagę estrogenu. Nie wynika z tego, że zmęczenie, wzdęcia czy trudność w schudnięciu da się wyjaśnić jednym hasłem.

Nie znaleźliśmy w tych źródłach potwierdzenia, że diety „detoks”, suplementy czy zioła „obniżające estrogen” leczą takie dolegliwości. Jeśli objawy są uciążliwe, bardziej opłaca się poszukać ich rzeczywistej przyczyny.

Badanie estradiolu - kiedy ma sens

Lekarz zleca oznaczenie estrogenów m.in. przy nieprawidłowych lub zatrzymanych miesiączkach, trudności z zajściem w ciążę po roku starań, objawach menopauzy oraz do kontroli leczenia hormonalnego. Poziom estrogenu u kobiet bardzo się zmienia, więc pojedynczy wynik bywa mylący i czasem trzeba go powtórzyć. Na wynik wpływają leki, w tym tabletki antykoncepcyjne i terapia hormonalna - powiedz o nich lekarzowi, ale niczego nie odstawiaj samodzielnie. Zakres pakietów opisujemy na stronie badania hormonalne dla kobiet.

Leczenie - HTZ, antykoncepcja i leki obniżające estrogeny

Przy objawach menopauzy stosuje się hormonalną terapię zastępczą, która uzupełnia estrogen i progesteron - w tabletkach, plastrach lub żelu. Przy wczesnej menopauzie lekarz może zalecić HTZ albo tabletkę antykoncepcyjną dwuskładnikową. HTZ nie jest odpowiednia dla każdej kobiety, m.in. po niektórych nowotworach lub zakrzepicy.

Leki zmniejszające ilość hormonów albo blokujące ich działanie stosuje się w ściśle określonych chorobach, np. w leczeniu części nowotworów piersi - prowadzi je specjalista. Nie są to preparaty do samodzielnego „obniżania estrogenów”. O wystawieniu recepty decyduje lekarz; inne tematy znajdziesz w dziale o cyklu i miesiączce.

Konsultacja: objawy hormonalne - 79 zł

Kto przyjmie Twoje zgłoszenie

  • Ponad 30 lekarzy w naszej sieciw tym lekarz ginekolog; każde zgłoszenie ocenia lekarz z prawem wykonywania zawodu
  • Podmiot leczniczyRPWDL 000000297348 · Dobrylekarz24 Sp. z o.o.
  • Codziennie 7:00–23:00formularz wyślesz o każdej porze; po 23:00 lekarz przyjmie zgłoszenie od 7:00

Najczęściej zadawane pytania

E-wizyta79 złUmów e-wizytę