Antykoncepcja
Zastrzyk antykoncepcyjny - jak działa, co ile, cena
Zastrzyk antykoncepcyjny zawiera octan medroksyprogesteronu - progestagen podawany domięśniowo co 12 tygodni, czyli mniej więcej co 3 miesiące. Przy terminowych wstrzyknięciach jego skuteczność przekracza 99%. Nie ma zastrzyku „na 3 lata” - tyle może działać implant. Zastrzyk podaje personel medyczny, a lek jest na receptę.
- Lekarze codziennie 7–23
- Kod e-recepty SMS-em
- Cena znana przed płatnością
Najważniejsze
- 1Kolejne wstrzyknięcia podaje się co 12 tygodni - to 4–5 wizyt w roku.
- 2Skuteczność: ponad 99% przy terminowych wstrzyknięciach, 94% w typowym stosowaniu (NHS).
- 3„Zastrzyk na 3 lata” nie istnieje - 3 lata to czas działania implantu.
- 4Po zakończeniu stosowania powrót płodności może potrwać do roku.
- 5Przy stosowaniu dłuższym niż 2 lata lekarz ponownie ocenia korzyści i ryzyko, m.in. dla kości.
Jak działa zastrzyk antykoncepcyjny i co ile się go podaje
Zastrzyk zawiera 150 mg octanu medroksyprogesteronu. Hormon uwalnia się stopniowo z miejsca wstrzyknięcia i hamuje owulację. Nie zawiera estrogenu.
Według charakterystyki produktu lek podaje się głęboko domięśniowo - w pośladek lub ramię. Pierwszą dawkę podaje się w ciągu pierwszych 5 dni cyklu, a kolejne co 12 tygodni. NHS opisuje, że pierwsze wstrzyknięcie w tych dniach chroni od razu; w innym terminie przez 7 dni trzeba dodatkowo stosować np. prezerwatywę.
W innych krajach dostępne są też zastrzyki o innym odstępie - NHS podaje zakres 8–13 tygodni zależnie od rodzaju, a CDC „co trzy miesiące”.
Spóźniony zastrzyk - ile wynosi margines
Margines jest niewielki. Według charakterystyki produktu, jeśli od poprzedniego wstrzyknięcia minęło więcej niż 89 dni (niecałe 13 tygodni), przed podaniem kolejnej dawki trzeba wykluczyć ciążę, a przez 14 dni po wstrzyknięciu stosować dodatkową metodę, np. prezerwatywę.
Jeśli w okresie spóźnienia doszło do stosunku bez zabezpieczenia, porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą o antykoncepcji awaryjnej. Właśnie przez spóźnienia skuteczność w typowym stosowaniu wynosi 94%, czyli ok. 6 ciąż na 100 kobiet w ciągu roku.
„Zastrzyk antykoncepcyjny na 3 lata” - skąd to nieporozumienie
Zastrzyku, który chroniłby przez 3 lata, nie ma. Pytanie o „zastrzyk na 3 lata” dotyczy zwykle implantu: pręcika z etonogestrelem zakładanego pod skórę ramienia, który według polskiej charakterystyki produktu może działać do 3 lat. Zakłada się go w znieczuleniu miejscowym, co bywa mylone z zastrzykiem. Opisujemy go na stronie implant antykoncepcyjny - cena i założenie.
Jeszcze dłużej, bo od 3 do 10 lat zależnie od rodzaju, działa wkładka domaciczna.
Zastrzyk antykoncepcyjny - cena i dostępność
Lek jest wydawany na receptę. Jego cena zależy od apteki, a koszt podania - od placówki. Przy odstępie 12 tygodni trzeba zaplanować 4–5 wstrzyknięć rocznie.
Przed pierwszym zastrzykiem lekarz zbiera wywiad i wyklucza ciążę. Sam zastrzyk wykonuje lekarz lub pielęgniarka - nie da się tego zrobić podczas konsultacji online.
Skutki uboczne, wpływ na kości i powrót płodności
- Krwawienia - mogą stać się nieregularne, dłuższe albo ustać; im dłużej stosujesz zastrzyk, tym większa szansa, że miesiączki ustaną całkowicie.
- Masa ciała - NHS wymienia przyrost masy ciała wśród częstych działań niepożądanych.
- Kości - stosowanie dłuższe niż rok może zmniejszać gęstość mineralną kości; według NHS po odstawieniu zwykle wraca ona do normy. Charakterystyka produktu zaleca ponowną ocenę korzyści i ryzyka u każdej kobiety, która chce stosować zastrzyk dłużej niż 2 lata.
- Płodność - może wracać nawet do roku. Według charakterystyki produktu od ostatniego wstrzyknięcia do zajścia w ciążę mija średnio 10 miesięcy (od 4 do 31).
- Rzadkie ryzyka - NHS opisuje niewielki wzrost ryzyka raka piersi i raka szyjki macicy, zakrzepów oraz oponiaka (niezłośliwego guza mózgu). Oponiak, także przebyty, jest przeciwwskazaniem.
Zastrzyku nie da się „odwołać”: jeśli pojawią się działania niepożądane, mogą utrzymywać się do końca okresu działania dawki.
Dla kogo zastrzyk antykoncepcyjny
Zastrzyk bywa wygodny dla kobiet, którym trudno pamiętać o codziennej tabletce i które nie planują ciąży w najbliższym roku. Według NHS zwykle nie jest odpowiedni, jeśli masz lub miałaś:
- raka piersi, chorobę serca lub udar,
- chorobę wątroby albo przewlekłą chorobę nerek,
- krwawienia między miesiączkami lub po stosunku o niewyjaśnionej przyczynie.
Lekarz może odradzić zastrzyk także wtedy, gdy łączy się kilka czynników ryzyka: palenie, cukrzyca, nadciśnienie, wysoki cholesterol, otyłość. Charakterystyka produktu zaleca rozważenie innej metody przy czynnikach ryzyka osteoporozy. Zastrzyk można stosować podczas karmienia piersią - według charakterystyki produktu pierwszą dawkę podaje się wtedy w 6. tygodniu po porodzie.
Zastrzyk a tabletki antykoncepcyjne - porównanie
Bez estrogenu, ale w formie codziennej tabletki, działa też minipigułka z samym progestagenem.
| Zastrzyk | Tabletki antykoncepcyjne | |
|---|---|---|
| Jak często | co 12 tygodni | codziennie |
| Skuteczność przy idealnym stosowaniu | ponad 99% | ponad 99% |
| Skuteczność przy typowym stosowaniu | 94% | 91% |
| Kto podaje | personel medyczny w gabinecie | przyjmujesz samodzielnie |
| Przerwanie metody | działanie trwa do końca okresu po wstrzyknięciu | możliwe w każdej chwili |
Konsultacja online w sprawie wyboru metody
Nie wiesz, czy lepszy będzie zastrzyk, implant czy tabletki? Na konsultacji (59 zł) lekarz zbierze wywiad, omówi przeciwwskazania i pomoże porównać metody. Jeśli wybierzesz metodę na receptę i nie będzie przeciwwskazań, lekarz może wystawić e-receptę - decyzja należy do niego. Więcej: jak wygląda dobór antykoncepcji.
Teleporady codziennie od 7:00 do 23:00; zgłoszenie złożysz o każdej porze - zgłoszenia po 23:00 lekarz przyjmuje od 7:00. Opcja „Express” w koszyku (+20 zł) daje pierwszeństwo w kolejce.
Kto przyjmie Twoje zgłoszenie
- Ponad 30 lekarzy w naszej sieciw tym lekarz ginekolog; każde zgłoszenie ocenia lekarz z prawem wykonywania zawodu
- Podmiot leczniczyRPWDL 000000297348 · Dobrylekarz24 Sp. z o.o.
- Codziennie 7:00–23:00formularz wyślesz o każdej porze; po 23:00 lekarz przyjmie zgłoszenie od 7:00
Najczęściej zadawane pytania
Co ile podaje się zastrzyk antykoncepcyjny?
Zastrzyk z octanem medroksyprogesteronu podaje się co 12 tygodni, czyli mniej więcej co 3 miesiące.
Czy istnieje zastrzyk antykoncepcyjny na 3 lata?
Nie. Zastrzyk działa około 12 tygodni. Do 3 lat może działać implant antykoncepcyjny zakładany pod skórę ramienia.
Ile kosztuje zastrzyk antykoncepcyjny?
Cena leku zależy od apteki, a koszt podania - od placówki. W ciągu roku potrzeba 4–5 wstrzyknięć.
Czy po zastrzyku antykoncepcyjnym się tyje?
Przyrost masy ciała należy według NHS do częstych działań niepożądanych zastrzyku, choć nie dotyczy każdej kobiety.
Co zrobić, gdy spóźnię się z kolejnym zastrzykiem antykoncepcyjnym?
Stosuj prezerwatywę i jak najszybciej zgłoś się do lekarza. Gdy od poprzedniej dawki minęło ponad 89 dni, przed wstrzyknięciem wyklucza się ciążę, a przez 14 dni po nim stosuje dodatkową metodę.
Czy zastrzyk antykoncepcyjny osłabia kości?
Stosowany dłużej niż rok może zmniejszać gęstość kości; po odstawieniu zwykle wraca ona do normy. Po 2 latach lekarz ponownie ocenia, czy warto kontynuować.
Kiedy po ostatnim zastrzyku antykoncepcyjnym można zajść w ciążę?
Powrót płodności może potrwać do roku. Według charakterystyki produktu od ostatniego wstrzyknięcia do zajścia w ciążę mija średnio 10 miesięcy.
Czy zastrzyk antykoncepcyjny można dostać podczas e-wizyty?
Nie. Wstrzyknięcie wykonuje personel medyczny w gabinecie. Online możesz omówić wybór metody z lekarzem.