Antykoncepcja
Antykoncepcja niehormonalna - metody, skuteczność, dla kogo
Antykoncepcja niehormonalna to metody, które nie wpływają na owulację: wkładka miedziana, prezerwatywy, kapturek naszyjkowy, środki plemnikobójcze i obserwacja cyklu. Różnią się skutecznością bardzo wyraźnie - od ponad 99% dla wkładki miedzianej do ok. 76–79% w typowym stosowaniu dla prezerwatywy dla kobiet, środków plemnikobójczych i metod naturalnych.
- Lekarze codziennie 7–23
- Kod e-recepty SMS-em
- Cena znana przed płatnością
Najważniejsze
- 1Najskuteczniejszą metodą bez hormonów jest wkładka miedziana - ponad 99%.
- 2Prezerwatywa (męska i dla kobiet) to jedyne metody, które chronią też przed zakażeniami przenoszonymi drogą płciową.
- 3Kapturek i diafragmę stosuje się zawsze ze środkiem plemnikobójczym.
- 4Same globulki, żel lub pianka plemnikobójcza zawodzą w typowym stosowaniu u ok. 21 na 100 kobiet rocznie.
- 5Sam kalendarzyk nie jest metodą antykoncepcji; metoda objawowo-termiczna wymaga nauki i codziennych pomiarów.
Niehormonalne metody antykoncepcji - tabela skuteczności
Skuteczność podaje się na dwa sposoby. „Idealne stosowanie” oznacza użycie metody bezbłędnie za każdym razem, „typowe” - tak, jak wygląda to w życiu, z pomyłkami. Wynik 79% oznacza, że w ciągu roku w ciążę zachodzi ok. 21 na 100 kobiet stosujących daną metodę.
| Metoda | Typowe stosowanie | Idealne stosowanie |
|---|---|---|
| Wkładka miedziana | ponad 99% | ponad 99% |
| Prezerwatywa męska | 82% | 98% |
| Prezerwatywa dla kobiet | 79% | 95% |
| Diafragma ze środkiem plemnikobójczym | 83% (CDC) | 92–96% (szacunek) |
| Kapturek naszyjkowy ze środkiem plemnikobójczym | 78% (CDC) | 92–96% (szacunek) |
| Gąbka dopochwowa | 83% (CDC) | brak danych |
| Środki plemnikobójcze stosowane samodzielnie | 79% (CDC) | brak danych |
| Metody obserwacji cyklu | 76% | 91–99% (szacunek) |
Prezerwatywy dla kobiet
Prezerwatywa dla kobiet (wewnętrzna) to cienka osłonka z miękkiego tworzywa lub syntetycznej gumy, którą umieszcza się w pochwie; zewnętrzny pierścień zostaje na zewnątrz. Można ją założyć nawet do 8 godzin przed stosunkiem. Przy prawidłowym użyciu chroni przed ciążą w 95%, a w typowym - w 79%. Podczas stosunku pochwowego pomaga też chronić przed zakażeniami przenoszonymi drogą płciową.
- Do każdego stosunku używa się nowej sztuki.
- Nie łączy się jej z prezerwatywą męską - tarcie może uszkodzić jedną lub obie.
- Typowe błędy: założenie po kontakcie penisa z pochwą, przesunięcie się prezerwatywy, wprowadzenie penisa obok niej.
- Kobiece prezerwatywy są dostępne bez recepty; cena zależy od sklepu lub apteki.
Kapturek naszyjkowy i diafragma (kapturek dopochwowy)
Kapturki antykoncepcyjne to miękkie osłonki z silikonu lub lateksu zakładane w pochwie tak, by zakrywały szyjkę macicy. Diafragma ma kształt krążka, kapturek naszyjkowy - małej kopułki. Obie zawsze stosuje się razem ze środkiem plemnikobójczym.
- Zakłada się je do 3 godzin przed stosunkiem; po tym czasie trzeba dołożyć środka plemnikobójczego.
- Po stosunku muszą zostać na miejscu co najmniej 6 godzin; diafragma łącznie nie dłużej niż 30 godzin, kapturek - 48 godzin.
- Nie używa się ich podczas miesiączki ze względu na ryzyko zespołu wstrząsu toksycznego (bardzo rzadkie).
- Są wielorazowe - zwykle służą około roku. Rozmiar trzeba dobrać ponownie po porodzie, poronieniu lub zmianie masy ciała o ponad 3 kg.
- Możliwe skutki uboczne: zakażenia układu moczowego oraz podrażnienie skóry przez lateks lub środek plemnikobójczy.
Kapturek nie chroni przed zakażeniami przenoszonymi drogą płciową. O dostępność i rozmiary zapytaj w aptece - zależą od placówki.
Środki plemnikobójcze: globulki, żel, pianka i gąbka
Środki plemnikobójcze unieruchamiają lub niszczą plemniki. Występują jako globulki plemnikobójcze i tabletki dopochwowe, żel antykoncepcyjny, krem, pianka antykoncepcyjna albo folia. Według CDC umieszcza się je w pochwie nie wcześniej niż godzinę przed stosunkiem i pozostawia na 6–8 godzin po nim.
Stosowane samodzielnie zawodzą w typowym użyciu u ok. 21 na 100 kobiet rocznie, dlatego lepiej traktować je jako uzupełnienie: środek plemnikobójczy można łączyć z prezerwatywą męską, diafragmą lub kapturkiem.
Gąbka dopochwowa to nasączona środkiem plemnikobójczym gąbeczka zakładana na szyjkę macicy. Działa do 24 godzin i musi pozostać w pochwie co najmniej 6 godzin po ostatnim stosunku; potem się ją wyrzuca. O dostępność gąbki zapytaj w aptece. Środki plemnikobójcze mogą podrażniać skórę i błony śluzowe obojga partnerów.
Wkładka miedziana - najskuteczniejsza metoda bez hormonów
Wkładka miedziana nie zawiera hormonów i nie hamuje owulacji. Działa 5 lub 10 lat zależnie od rodzaju, a jej zawodność CDC szacuje na 0,8% rocznie. Założona do 5 dni po stosunku jest też najskuteczniejszą formą antykoncepcji awaryjnej. Miesiączki mogą być przy niej obfitsze i bardziej bolesne. Zakłada ją lekarz w gabinecie - rodzaje, przebieg zabiegu i ceny opisujemy na stronie wkładka domaciczna miedziana i hormonalna.
Metody obserwacji cyklu: objawowo-termiczna i kalendarzykowa
Metoda objawowo-termiczna polega na codziennym zapisywaniu kilku sygnałów płodności: temperatury ciała po przebudzeniu, wyglądu śluzu (wydzieliny z pochwy) i długości cykli. W dni płodne rezygnuje się ze współżycia albo stosuje prezerwatywę. NHS ocenia jej skuteczność na 91–99% przy bezbłędnym stosowaniu i 76% przy typowym. Nauka zajmuje 2–3 cykle, najlepiej z przeszkolonym instruktorem.
Metoda kalendarzykowa opiera się wyłącznie na datach miesiączek. Nie uwzględnia tego, że owulacja może się przesunąć, a przy regularnym cyklu dni płodnych jest według CDC dziewięć lub więcej w miesiącu. Dlatego kalkulator dni płodnych i kalendarzyk miesiączkowy pomagają poznać cykl, ale nie są antykoncepcją.
Obserwacja cyklu zawodzi częściej przy nieregularnych miesiączkach; zaburzają ją też niektóre leki. Stosunek przerywany nie jest skuteczną metodą.
Dla kogo antykoncepcja bez hormonów
- dla kobiet z przeciwwskazaniami do estrogenów lub progestagenów,
- dla osób, które źle tolerowały metody hormonalne albo nie chcą ich stosować,
- w czasie karmienia piersią - np. wkładka miedziana jest wtedy bezpieczna,
- jako uzupełnienie innej metody: prezerwatywa chroni dodatkowo przed zakażeniami.
Przy wyborze zwróć uwagę na skuteczność w typowym stosowaniu. Jeśli ciąża byłaby teraz dużym problemem, metody o skuteczności poniżej 85% warto łączyć z inną albo zastąpić skuteczniejszą.
Dobór metody na e-wizycie
Na konsultacji (59 zł) lekarz zbierze wywiad, omówi metody niehormonalne i hormonalne oraz podpowie, gdzie zgłosić się na założenie wkładki. Jeśli wybierzesz metodę na receptę, a nie będzie przeciwwskazań, może wystawić e-receptę - decyduje lekarz. Wkładki ani kapturka nie da się dobrać zdalnie. Zobacz, jak przebiega dobór antykoncepcji online.
Teleporady codziennie od 7:00 do 23:00; zgłoszenie złożysz o każdej porze - zgłoszenia po 23:00 lekarz przyjmuje od 7:00. Opcja „Express” w koszyku (+20 zł) daje pierwszeństwo w kolejce.
Kto przyjmie Twoje zgłoszenie
- Ponad 30 lekarzy w naszej sieciw tym lekarz ginekolog; każde zgłoszenie ocenia lekarz z prawem wykonywania zawodu
- Podmiot leczniczyRPWDL 000000297348 · Dobrylekarz24 Sp. z o.o.
- Codziennie 7:00–23:00formularz wyślesz o każdej porze; po 23:00 lekarz przyjmie zgłoszenie od 7:00
Najczęściej zadawane pytania
Jaka jest najskuteczniejsza antykoncepcja niehormonalna?
Wkładka miedziana - jej skuteczność przekracza 99% i nie zależy od codziennego stosowania. Zakłada ją lekarz w gabinecie.
Jak skuteczne są prezerwatywy dla kobiet?
Według NHS 95% przy prawidłowym użyciu za każdym razem i 79% w typowym stosowaniu, czyli w ciążę zachodzi ok. 1 na 5 kobiet rocznie.
Czy kobiecą prezerwatywę można stosować razem z męską?
Nie. Używanie obu naraz może spowodować pęknięcie jednej lub obu prezerwatyw.
Jak długo kapturek naszyjkowy musi zostać w pochwie po stosunku?
Co najmniej 6 godzin. Kapturka nie należy trzymać dłużej niż 48 godzin, a diafragmy - dłużej niż 30 godzin.
Czy globulki plemnikobójcze wystarczą jako jedyna antykoncepcja?
Mają niską skuteczność: w typowym stosowaniu zawodzą u ok. 21 na 100 kobiet rocznie (CDC). Lepiej łączyć je z prezerwatywą, diafragmą lub kapturkiem.
Kiedy zastosować żel lub piankę plemnikobójczą przed stosunkiem?
Według CDC nie wcześniej niż godzinę przed stosunkiem; środek powinien pozostać w pochwie 6–8 godzin po nim. Zawsze sprawdź też instrukcję produktu.
Jaka jest skuteczność metody objawowo-termicznej?
NHS podaje 91–99% przy bezbłędnym stosowaniu i 76% przy typowym. Metoda wymaga codziennych pomiarów i 2–3 cykli nauki.
Czy antykoncepcja bez hormonów chroni przed chorobami przenoszonymi drogą płciową?
Tylko prezerwatywy - męska i dla kobiet. Wkładka miedziana, kapturek i metody obserwacji cyklu takiej ochrony nie dają.