Poradnik

Torbiel na jajniku - objawy, rodzaje i leczenie

Torbiel na jajniku to wypełniony płynem pęcherzyk. Najczęstsze są torbiele czynnościowe, które powstają w trakcie cyklu i zwykle znikają same po kilku miesiącach. Zdecydowana większość torbieli jest łagodna, ale o postępowaniu decyduje ginekolog na podstawie USG.

  • Lekarze codziennie 7–23
  • Kod e-recepty SMS-em
  • Cena znana przed płatnością

Najważniejsze

  • 1Torbiele czynnościowe powstają w trakcie cyklu miesiączkowego i zwykle są niegroźne.
  • 2Torbiel daje objawy najczęściej wtedy, gdy jest duża, pęknie lub skręci się.
  • 3Nagły, silny ból miednicy albo ból brzucha z nudnościami lub wymiotami - pilnie do lekarza lub na SOR.
  • 4Po menopauzie ryzyko, że torbiel jest nowotworem, jest nieco wyższe - zwykle zaleca się regularne kontrole.
  • 5Torbiel ocenia się w USG; zdalnie można omówić opis badania.

Rodzaje torbieli jajnika

Torbiele mogą też towarzyszyć innym chorobom, np. endometriozie. Szczególnym rodzajem torbieli jest potworniak (torbiel dermoidalna).

Najczęstsze rodzaje torbieli jajnika
Torbiele czynnościoweTorbiele patologiczne
Skąd się biorąpowstają w trakcie cyklu miesiączkowegowynikają z nieprawidłowego wzrostu komórek
Jak częstonajczęstszy rodzajznacznie rzadsze
Przebiegzwykle znikają same po kilku miesiącachpostępowanie ustala ginekolog - obserwacja lub zabieg

Objawy torbieli na jajniku

Wiele torbieli nie daje żadnych objawów i wykrywa się je przypadkiem w USG. Objawy pojawiają się zwykle, gdy torbiel jest duża, pęknie albo skręci się. Mogą to być:

  • ból w miednicy, ból podczas stosunku,
  • trudności z wypróżnieniem, częste oddawanie moczu,
  • zmiany w miesiączkach,
  • wzdęcie brzucha, uczucie szybkiej sytości.

Torbiele zwykle nie wpływają na płodność.

Kiedy pilnie szukać pomocy

Nagły, silny ból w miednicy albo ból brzucha z nudnościami lub wymiotami może oznaczać pęknięcie lub skręt torbieli. Nie czekaj na planową wizytę - jedź na SOR albo wezwij pomoc (112).

Jak wykrywa się torbiel - USG i badania krwi

Podstawą jest USG, najczęściej przezpochwowe, czasem również przez powłoki brzuszne. Badanie pokazuje wielkość i wygląd torbieli oraz stan drugiego jajnika. Często lekarz zaleca kontrolne USG po kilku tygodniach.

Gdy obraz budzi wątpliwości, ginekolog może zlecić badania krwi (tzw. markery). Podwyższony wynik nie musi oznaczać nowotworu - interpretuje go lekarz razem z USG.

Leczenie torbieli jajnika

Postępowanie zależy od wielkości i wyglądu torbieli, objawów oraz tego, czy jesteś przed menopauzą, czy po niej. W większości przypadków torbiel znika po kilku miesiącach, co potwierdza kontrolne USG.

Zabieg rozważa się, gdy torbiel jest duża, powoduje dolegliwości, rośnie lub ma złożoną budowę. Najczęściej wykonuje się go laparoskopowo, usuwając samą torbiel; jajnik zwykle udaje się zachować.

Po menopauzie lekarz zwykle zaleca regularne USG i badania krwi przez około rok.

Wielkość torbieli na jajniku a postępowanie

Dla porównania: prawidłowy pęcherzyk jajnikowy ma zwykle 2–3 cm średnicy, a o torbieli mówi się, gdy pęcherz z płynem przekracza 3 cm. Tabela dotyczy wyłącznie torbieli prostych przed menopauzą - torbiele złożone, endometrialne lub wykryte po menopauzie ocenia się inaczej.

Według RCOG nawet 1 na 10 kobiet może w ciągu życia wymagać operacji z powodu torbieli jajnika. Zabieg wykonuje się zwykle laparoskopowo: jest mniej bolesny niż operacja przez otwarcie brzucha, pozwala wcześniej wrócić do domu i szybciej dojść do siebie. Laparotomię rozważa się przy bardzo dużych torbielach lub, rzadko, przy podejrzeniu nowotworu. Nakłucie i opróżnienie torbieli prostej niewiele daje, bo zwykle wypełnia się ona ponownie.

Torbiel prosta przed menopauzą - postępowanie wg RCOG (ostateczną decyzję podejmuje ginekolog)
Wielkość torbieli prostejCo zwykle się dziejeTypowe postępowanie
poniżej 5 cmzwykle znika sama w ciągu kilku miesięcynajczęściej bez leczenia i bez kontroli
5–7 cmmoże utrzymywać się dłużejkontrolne USG po około roku
powyżej 7 cmwymaga dokładniejszej ocenydalsze badania, np. rezonans magnetyczny, albo zabieg

Torbiel na jajniku w ciąży i przy antykoncepcji hormonalnej

Torbiele proste często wykrywa się w ciąży podczas USG; większość z nich znika w miarę jej trwania. Duże lub złożone torbiele mogą wymagać dodatkowych badań USG w ciąży i po porodzie, a operację w ciąży zaleca się tylko przy bólu wywołanym przez torbiel albo - bardzo rzadko - przy podejrzeniu nowotworu.

Tabletka antykoncepcyjna dwuskładnikowa nie sprawi, że istniejąca torbiel prosta zniknie, ale może zapobiegać powstawaniu kolejnych. Jeśli rozważasz antykoncepcję hormonalną, zobacz dobór antykoncepcji. Pamiętaj też, że podwyższony wynik markerów we krwi może wynikać z endometriozy, zapalenia narządów miednicy, mięśniaków czy nawet miesiączki - nie oznacza automatycznie nowotworu.

Torbiel w opisie USG - o co zapytać ginekologa

  • jakiego rodzaju jest torbiel i czy wygląda na czynnościową,
  • jaka jest jej wielkość i czy wymaga kontrolnego USG - a jeśli tak, w jakiej fazie cyklu,
  • czy potrzebne są badania krwi,
  • jakie objawy powinny skłonić Cię do wcześniejszej wizyty lub pilnego zgłoszenia się na SOR,
  • czy torbiel może mieć związek z endometriozą lub innymi dolegliwościami, np. bolesnymi miesiączkami.

Zapisz datę ostatniej miesiączki i zabierz poprzednie opisy USG - porównanie wyników pomaga ocenić, czy torbiel się zmienia.

Omówienie wyniku USG z lekarzem

Na konsultacji online (79 zł) lekarz omówi Twoje objawy lub wynik badania, podpowie, jakie badania i u kogo wykonać, i - jeśli uzna to za potrzebne - wystawi skierowanie. Nie zastąpi to badania ginekologicznego ani USG w gabinecie.

Teleporady codziennie od 7:00 do 23:00; zgłoszenie złożysz o każdej porze - zgłoszenia po 23:00 lekarz przyjmuje od 7:00. Opcja „Express” w koszyku (+20 zł) daje pierwszeństwo w kolejce.

Konsultacja z lekarzem online - omówienie wyników, skierowanie - 79 zł

Kto przyjmie Twoje zgłoszenie

  • Ponad 30 lekarzy w naszej sieciw tym lekarz ginekolog; każde zgłoszenie ocenia lekarz z prawem wykonywania zawodu
  • Podmiot leczniczyRPWDL 000000297348 · Dobrylekarz24 Sp. z o.o.
  • Codziennie 7:00–23:00formularz wyślesz o każdej porze; po 23:00 lekarz przyjmie zgłoszenie od 7:00

Najczęściej zadawane pytania

E-wizyta online79 zł Wybierz