Poradnik
Potworniak jajnika (torbiel dermoidalna) - co to jest i jak się go leczy
Potworniak jajnika, nazywany też torbielą dermoidalną, to rodzaj torbieli, która rozwija się z komórek jajnika odpowiedzialnych za tworzenie komórek jajowych. Często zawiera włosy i tkankę tłuszczową. Prawie wszystkie torbiele jajnika przed menopauzą są łagodne, ale rodzaj zmiany i sposób leczenia ustala ginekolog po USG.
- Lekarze codziennie 7–23
- Kod e-recepty SMS-em
- Cena znana przed płatnością
Najważniejsze
- 1Potworniak (torbiel dermoidalna) rozwija się z komórek, z których powstają komórki jajowe; często zawiera włosy i tłuszcz.
- 2Często nie daje objawów i wykrywa się go przypadkiem w USG.
- 3Nagły, silny ból podbrzusza może oznaczać skręt jajnika - to sytuacja pilna (SOR).
- 4Postępowanie (obserwacja lub zabieg, zwykle laparoskopowy) ustala ginekolog.
- 5Online można omówić opis USG; samej zmiany nie da się ocenić zdalnie.
Potworniak jajnika - co to jest
Torbiel dermoidalna (dojrzały potworniak) to jeden z rodzajów torbieli patologicznych jajnika. Powstaje z komórek, z których w jajniku rozwijają się komórki jajowe - dlatego w jej wnętrzu mogą znajdować się różne tkanki, najczęściej włosy i tłuszcz.
Nazwa brzmi groźnie, ale nie przesądza o złośliwości. Według informacji RCOG prawie wszystkie torbiele jajnika występujące przed menopauzą są łagodne. Ogólne informacje o torbielach znajdziesz w artykule torbiel na jajniku.
Objawy potworniaka jajnika
Mała torbiel dermoidalna zwykle nie daje objawów. Dolegliwości pojawiają się częściej, gdy torbiel jest duża, pęknie albo skręci się wraz z jajnikiem. Mogą to być:
- ból w podbrzuszu lub miednicy, ból podczas stosunku,
- uczucie ucisku, wzdęcie, szybkie uczucie sytości,
- częstsze oddawanie moczu lub trudności z wypróżnieniem.
Skręt jajnika - nie czekaj
Nagły, silny ból w miednicy, zwłaszcza z nudnościami lub wymiotami, może oznaczać skręt jajnika z odcięciem jego ukrwienia. Jedź na SOR albo wezwij pomoc (112) - w takiej sytuacji liczy się czas.
Jak wykrywa się torbiel dermoidalną
Podstawowym badaniem jest USG - zwykle przezpochwowe, czasem również przez powłoki brzuszne. Ginekolog ocenia wielkość i budowę zmiany oraz drugi jajnik. Często torbiel dermoidalna zostaje wykryta podczas USG wykonywanego z innego powodu.
W razie wątpliwości lekarz może zlecić dodatkowe badania obrazowe lub badania krwi. Interpretacja wyników zawsze należy do ginekologa, który zna obraz z USG.
Leczenie potworniaka jajnika
Postępowanie zależy od wielkości torbieli, jej budowy, objawów i planów prokreacyjnych. Ginekolog może zaproponować obserwację z kontrolnym USG albo zabieg - szczególnie gdy torbiel rośnie lub ma złożoną budowę.
Zabieg najczęściej wykonuje się laparoskopowo i usuwa samą torbiel; jajnik zwykle udaje się zachować. Usunięcia jajnika wymaga przede wszystkim sytuacja, w której doszło do skrętu i odcięcia jego ukrwienia.
Potworniak a inne torbiele jajnika - czym się różnią
Różnicę między tymi zmianami ocenia się w USG, czasem z dodatkowymi badaniami. Więcej o endometriozie: endometrioza - objawy i diagnostyka.
| Rodzaj | Skąd się bierze | Co zwykle dalej |
|---|---|---|
| Torbiel prosta | pęcherzyk, który po owulacji nadal rósł; najczęstsza torbiel przed menopauzą | zwykle znika sama w ciągu kilku miesięcy |
| Torbiel endometrialna (endometrioma) | związana z endometriozą - komórki podobne do błony śluzowej macicy rosną poza nią | postępowanie ustala ginekolog, często w ramach leczenia endometriozy |
| Torbiel dermoidalna (potworniak) | rozwija się z komórek, z których powstają komórki jajowe; zawiera m.in. włosy i tłuszcz | obserwacja albo zabieg - decyduje ginekolog po USG |
Laparoskopia czy operacja przez otwarcie brzucha
Według RCOG zwykle proponuje się laparoskopię. Jest mniej bolesna niż operacja otwarta, zazwyczaj pozwala wcześniej wyjść ze szpitala i szybciej wrócić do formy. Operację przez otwarcie jamy brzusznej (laparotomię) zaleca się przy bardzo dużych torbielach lub, rzadko, przy podejrzeniu nowotworu.
Przed menopauzą chirurg stara się usunąć samą torbiel, bo jajniki wytwarzają ważne hormony. Jajnik usuwa się, gdy torbiel jest bardzo duża, zajęła cały jajnik, doszło do skrętu z odcięciem ukrwienia albo - rzadko - gdy istnieje podejrzenie nowotworu. O ryzyku konkretnego zabiegu porozmawiaj z operatorem.
Potworniak jajnika a ciąża i płodność
Torbiele jajnika zwykle nie przeszkadzają w zajściu w ciążę, choć czasem mogą to utrudniać. Chirurdzy dążą do zachowania płodności - usunięcie tylko torbieli pozostawia jajnik, a usunięcie obu jajników oznacza, że organizm przestaje wytwarzać komórki jajowe. Wpływ zabiegu na płodność omów przed operacją.
Jeśli torbiel wykryto w ciąży, duże lub złożone zmiany mogą wymagać dodatkowych USG w ciąży i po porodzie. Operację w ciąży zaleca się tylko przy bólu wywołanym przez torbiel albo, bardzo rzadko, przy podejrzeniu nowotworu.
Jak przygotować się do wizyty z podejrzeniem potworniaka
- zabierz wszystkie opisy USG, także starsze - pozwalają ocenić, czy zmiana rośnie,
- zanotuj datę ostatniej miesiączki i to, czy stosujesz antykoncepcję hormonalną,
- opisz objawy: kiedy pojawia się ból, czy jest jednostronny, czy towarzyszą mu nudności,
- powiedz o planach dotyczących ciąży - mogą wpływać na wybór postępowania,
- zapytaj, jakie objawy powinny skłonić Cię do pilnego zgłoszenia się do szpitala.
Masz opis USG z podejrzeniem potworniaka?
Na konsultacji online (79 zł) lekarz omówi Twoje objawy lub wynik badania, podpowie, jakie badania i u kogo wykonać, i - jeśli uzna to za potrzebne - wystawi skierowanie. Nie zastąpi to badania ginekologicznego ani USG w gabinecie. Decyzję o zabiegu podejmuje ginekolog operujący po badaniu.
Teleporady codziennie od 7:00 do 23:00; zgłoszenie złożysz o każdej porze - zgłoszenia po 23:00 lekarz przyjmuje od 7:00. Opcja „Express” w koszyku (+20 zł) daje pierwszeństwo w kolejce.
Konsultacja z lekarzem online - omówienie wyników, skierowanie - 79 zł
Kto przyjmie Twoje zgłoszenie
- Ponad 30 lekarzy w naszej sieciw tym lekarz ginekolog; każde zgłoszenie ocenia lekarz z prawem wykonywania zawodu
- Podmiot leczniczyRPWDL 000000297348 · Dobrylekarz24 Sp. z o.o.
- Codziennie 7:00–23:00formularz wyślesz o każdej porze; po 23:00 lekarz przyjmie zgłoszenie od 7:00
Może Cię też zainteresować
Najczęściej zadawane pytania
Co zawiera torbiel dermoidalna jajnika?
Powstaje z komórek, z których rozwijają się komórki jajowe, dlatego często zawiera włosy i tkankę tłuszczową.
Czy potworniak jajnika jest nowotworem złośliwym?
Torbiel dermoidalna to zwykle zmiana łagodna - prawie wszystkie torbiele jajnika przed menopauzą są łagodne. Ostateczną ocenę zmiany przeprowadza ginekolog.
Czy potworniak jajnika trzeba usunąć?
Nie zawsze od razu. Ginekolog może zalecić obserwację albo zabieg - zwłaszcza gdy torbiel rośnie, ma złożoną budowę lub daje objawy.
Jakie objawy potworniaka wymagają pilnej pomocy?
Nagły, silny ból w miednicy, szczególnie z nudnościami lub wymiotami - może oznaczać skręt jajnika. Wtedy jedź na SOR.
Czy po usunięciu potworniaka jajnika można zajść w ciążę?
Najczęściej usuwa się samą torbiel, a jajnik pozostaje, a torbiele jajnika zwykle nie przeszkadzają w zajściu w ciążę. Chirurdzy starają się zachować płodność; jeśli zabieg mógłby na nią wpłynąć, omów to z operatorem przed operacją.
Jak operuje się torbiel dermoidalną jajnika?
Najczęściej laparoskopowo, przez niewielkie nacięcia, co zwykle oznacza mniej bólu i szybszy powrót do domu. Operację otwartą rozważa się przy bardzo dużych torbielach lub rzadko przy podejrzeniu nowotworu.
Czy potworniak jajnika wykryty w ciąży trzeba operować?
Zwykle nie w trakcie ciąży. Duże lub złożone torbiele kontroluje się w USG, a operację rozważa się tylko przy bólu wywołanym przez torbiel albo bardzo rzadko przy podejrzeniu nowotworu.
Czym potworniak różni się od torbieli endometrialnej?
Potworniak rozwija się z komórek jajotwórczych i często zawiera włosy oraz tłuszcz, a torbiel endometrialna wiąże się z endometriozą. Rodzaj torbieli i postępowanie ocenia ginekolog po USG.