Flukonazol - działanie, dawka 150 mg i stosowanie

Flukonazol (Fluconazolum) jest substancją czynną wielu leków: w Rejestrze Produktów Leczniczych są m.in. Flucofast, Flumycon, Fluxazol, Candifluc, Mycosyst, Flukofemin One i leki z nazwą „Fluconazole” lub „Flukonazol” i nazwą producenta. Różnią się postacią (kapsułki, tabletki, syrop) i dawką, a w drożdżycy pochwy używa się zwykle opakowań z 1 kapsułką lub tabletką 150 mg.

Według stanu rejestru z 21.10.2026 wszystkie opakowania doustnego flukonazolu w Polsce mają kategorię dostępności Rp - nie ma opakowań bez recepty.

Wśród wielu wskazań (zakażenia błon śluzowych, skóry, zakażenia układowe) ChPL wymienia ostrą lub nawracającą drożdżycę pochwy, gdy leczenie miejscowe jest niewystarczające, oraz zapobieganie nawrotom drożdżycy pochwy przy 4 lub więcej zakażeniach w roku. CDC zalicza pojedynczą dawkę 150 mg do zalecanych schematów w niepowikłanej drożdżycy pochwy.

• Ostra drożdżyca pochwy: jedna dawka 150 mg doustnie.
• Nawracająca drożdżyca pochwy: 150 mg co trzeci dzień (dni 1., 4. i 7.), następnie 150 mg raz w tygodniu przez 6 miesięcy jako leczenie podtrzymujące - taki schemat wymaga diagnostyki u ginekologa.
• Kapsułkę połyka się w całości; lek można przyjmować niezależnie od posiłków.

Przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na flukonazol lub inne azole oraz jednoczesne stosowanie leków wydłużających odstęp QT metabolizowanych przez CYP3A4 (m.in. cyzapryd, pimozyd, chinidyna, erytromycyna). Flukonazol wchodzi w interakcje z wieloma innymi lekami - podaj lekarzowi wszystkie przyjmowane preparaty.

Ciąża: badania obserwacyjne wskazują na zwiększone ryzyko poronienia po flukonazolu w I i II trymestrze. CDC w ciąży zaleca wyłącznie leki dopochwowe z grupy azoli przez 7 dni. Po pojedynczej dawce ChPL zaleca odczekanie co najmniej tygodnia przed zajściem w ciążę.

Najczęściej zgłaszane to ból głowy, ból brzucha, biegunka, nudności, wymioty, wysypka oraz zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych w badaniach krwi. Rzadko występują ciężkie reakcje skórne (m.in. zespół DRESS) - wysypka z gorączką wymaga pilnego kontaktu z lekarzem. ChPL ostrzega też przed zawrotami głowy i drgawkami: jeśli wystąpią, nie prowadź pojazdów.

Flukonazol silnie hamuje enzym CYP2C9 i umiarkowanie CYP3A4, więc podnosi stężenie wielu leków. Hamowanie utrzymuje się 4–5 dni po odstawieniu, także po jednej kapsułce. Według ChPL ostrożność dotyczy m.in.:

• leków przeciwzakrzepowych (warfaryna i inne pochodne kumaryny) - czas protrombinowy wydłużał się dwukrotnie, opisywano krwawienia,
• statyn (atorwastatyna, symwastatyna, fluwastatyna) - ryzyko uszkodzenia mięśni,
• pochodnych sulfonylomocznika (np. glipizyd, glibenklamid) - potrzebna częstsza kontrola glukozy,
• midazolamu i triazolamu, amitryptyliny, fenytoiny, karbamazepiny, takrolimusu i cyklosporyny,
• leków przeciwbólowych z grupy NLPZ (ibuprofen, diklofenak, naproksen) - większe narażenie na ich działania niepożądane.

Tabletki antykoncepcyjne: w dawce 50 mg flukonazol nie zmieniał stężeń hormonów, a 200 mg na dobę je zwiększał - według ChPL nie wpływa to na skuteczność antykoncepcji.

Flukonazol przenika do mleka, ale według ChPL po pojedynczej dawce 200 mg lub mniejszej (a więc także po 150 mg) karmienie piersią można kontynuować; nie zaleca się go po wielu dawkach lub dużej dawce. Przykładowo Flucofast 150 mg jest w opakowaniach po 1 lub 3 kapsułki, przechowywanych w temperaturze do 25°C, w oryginalnym opakowaniu.

Tak - flukonazol doustny jest w Polsce na receptę. Jeśli objawy są typowe dla grzybicy pochwy (świąd, pieczenie, gęsta biała wydzielina), a podobną infekcję już rozpoznano, możesz opisać je na e-wizycie w sprawie infekcji intymnej. Przy pierwszym epizodzie, w ciąży lub gdy infekcja wraca, lekarz może zalecić wymaz i wizytę u ginekologa.

O wystawieniu recepty decyduje lekarz po ocenie ankiety - może też poprosić o dodatkowe informacje albo zalecić wizytę w gabinecie. Wymień w ankiecie wszystkie stałe leki - od nich zależy, czy flukonazol jest bezpieczny.