Poradnik
Ciąża pozamaciczna - objawy i kiedy natychmiast jechać na SOR
Ciąża pozamaciczna to ciąża, w której zarodek zagnieździł się poza macicą - najczęściej w jajowodzie. Objawy pojawiają się zwykle między 4. a 12. tygodniem: jednostronny ból podbrzusza, krwawienie lub brunatne upławy, ból barku. Nagły, silny ból brzucha z zawrotami głowy lub omdleniem to stan zagrożenia życia - jedź natychmiast na SOR lub wezwij 112.
- Lekarze codziennie 7–23
- Kod e-recepty SMS-em
- Cena znana przed płatnością
Najważniejsze
- 1Ostry, nagły ból brzucha z zawrotami głowy, omdleniem, nudnościami lub bladością - natychmiast SOR lub 112.
- 2Objawy zwykle pojawiają się między 4. a 12. tygodniem ciąży.
- 3Typowe sygnały: jednostronny ból podbrzusza, krwawienie lub brunatne upławy, ból w okolicy barku.
- 4Ciąży pozamacicznej nie da się ocenić zdalnie - potrzebne jest USG i badanie w szpitalu.
- 5Takiej ciąży nie można utrzymać; leczy się ją lekami lub operacyjnie.
Objawy alarmowe ciąży pozamacicznej - natychmiast na SOR
Ból i krwawienie we wczesnej ciąży zawsze wymagają oceny lekarza na miejscu - nawet jeśli są łagodniejsze niż opisane powyżej.
Wezwij pomoc (112) lub jedź na SOR, jeśli masz jednocześnie:
- ostry, nagły i silny ból brzucha,
- zawroty głowy lub omdlenie,
- nudności,
- bladość.
Takie objawy mogą oznaczać pęknięcie jajowodu, które wymaga pilnej operacji. Nie czekaj, nie jedź sama samochodem i nie umawiaj się na wizytę online.
Czym jest ciąża pozamaciczna
Zapłodniona komórka jajowa zagnieżdża się poza jamą macicy, najczęściej w jajowodzie. Taka ciąża nie może się rozwinąć w dziecko i niestety nie da się jej uratować. Rosnąc, może uszkodzić jajowód i spowodować groźne krwawienie wewnętrzne.
W Wielkiej Brytanii ciąża pozamaciczna dotyczy mniej więcej 1 na 90 ciąż.
Wczesne objawy ciąży pozamacicznej
Część kobiet nie ma objawów, a ciąża pozamaciczna zostaje wykryta podczas USG. Objawy pojawiają się zwykle między 4. a 12. tygodniem ciąży i mogą obejmować:
- brak miesiączki i inne objawy ciąży,
- ból podbrzusza, zwykle po jednej stronie,
- krwawienie z pochwy lub brunatną wydzielinę,
- ból w okolicy barku (na końcu ramienia),
- dyskomfort przy oddawaniu moczu lub stolca.
Podobne objawy mogą mieć też mniej poważne przyczyny, np. infekcję żołądkowo-jelitową. Dlatego oceny dokonuje lekarz po USG i badaniach - nie da się jej przeprowadzić zdalnie.
Jak rozpoznaje się i leczy ciążę pozamaciczną
Rozpoznanie stawia lekarz w szpitalu lub gabinecie na podstawie USG i badań krwi. Ciążę pozamaciczną usuwa się lekami albo operacyjnie - wybór metody zależy od sytuacji i decyduje o nim lekarz prowadzący.
Jeśli masz pozytywny test ciążowy i ból brzucha lub krwawienie, zgłoś się pilnie do szpitala z oddziałem ginekologicznym lub na SOR.
| Metoda | Na czym polega | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Postępowanie wyczekujące | ścisła obserwacja i regularne badania krwi (hCG), aż hormon przestanie być wykrywany | dla kobiet bez objawów lub z łagodnymi objawami i bardzo małą ciążą; gdy hCG nie spada, potrzebne jest inne leczenie |
| Metotreksat | jednorazowy zastrzyk, który zatrzymuje rozwój ciąży; bez pobytu w szpitalu, z kontrolą badań krwi | czasem potrzebna jest druga dawka; przez co najmniej 3 miesiące konieczna jest skuteczna antykoncepcja, a alkohol trzeba odstawić do czasu zgody lekarza |
| Laparoskopia | operacja w znieczuleniu ogólnym przez małe nacięcia; gdy drugi jajowód jest zdrowy, usuwa się zajęty jajowód | pełny powrót do formy może trwać 4–6 tygodni; po pęknięciu jajowodu potrzebna jest pilna operacja |
Czynniki ryzyka ciąży pozamacicznej
Często nie wiadomo, dlaczego do niej doszło. NHS wymienia czynniki, które zwiększają ryzyko:
- zapalenie narządów miednicy mniejszej, zwykle wywołane zakażeniem przenoszonym drogą płciową,
- przebyta ciąża pozamaciczna - ryzyko kolejnej wynosi około 10%,
- wcześniejsze operacje jajowodów, np. nieudana sterylizacja,
- leczenie niepłodności, w tym in vitro i leki stymulujące owulację,
- zajście w ciążę mimo wkładki lub systemu wewnątrzmacicznego - zdarza się rzadko, ale taka ciąża częściej jest pozamaciczna,
- palenie tytoniu i wiek - największe ryzyko dotyczy kobiet w ciąży po 35. roku życia.
Nie każdej ciąży pozamacicznej da się zapobiec. Ryzyko zmniejszają prezerwatywy, które chronią przed zakażeniami przenoszonymi drogą płciową, oraz rzucenie palenia.
Ciąża po ciąży pozamacicznej
Większość kobiet może później zajść w ciążę, także po usunięciu jajowodu; czasem potrzebne jest leczenie niepłodności. Przed kolejną próbą NHS zaleca odczekać co najmniej 2 miesiączki od zakończenia leczenia, a po metotreksacie - co najmniej 3 miesiące, bo lek mógłby zaszkodzić rozwijającemu się dziecku.
Ryzyko kolejnej ciąży pozamacicznej jest wyższe, ale nadal małe. Gdy znów zajdziesz w ciążę, zgłoś się do lekarza jak najwcześniej, by zaplanował wczesne USG. Jeśli na razie nie planujesz ciąży, metodę antykoncepcji omów z lekarzem - zobacz dobór antykoncepcji.
Co powiedzieć lekarzowi na SOR
- datę pierwszego dnia ostatniej miesiączki,
- wynik testu ciążowego i kiedy go wykonałaś,
- kiedy zaczął się ból, gdzie jest najsilniejszy i czy promieniuje do barku,
- czy masz krwawienie i jak jest obfite,
- jaką antykoncepcję stosujesz (np. wkładkę wewnątrzmaciczną) i czy przyjmowałaś antykoncepcję awaryjną,
- przebyte operacje, wcześniejsze ciąże pozamaciczne i przyjmowane leki.
Jeśli objawy są silne, nie zbieraj dokumentów - wezwij pomoc. Te informacje możesz przekazać na miejscu.
Wsparcie po ciąży pozamacicznej
Utrata ciąży może być bardzo trudnym przeżyciem - możesz poprosić o wsparcie psychologiczne w szpitalu lub przychodni. O kolejnej ciąży i antykoncepcji porozmawiaj z ginekologiem, który Cię leczył. Więcej o wczesnych objawach ciąży: pierwsze objawy ciąży.
Kto przyjmie Twoje zgłoszenie
- Ponad 30 lekarzy w naszej sieciw tym lekarz ginekolog; każde zgłoszenie ocenia lekarz z prawem wykonywania zawodu
- Podmiot leczniczyRPWDL 000000297348 · Dobrylekarz24 Sp. z o.o.
- Codziennie 7:00–23:00formularz wyślesz o każdej porze; po 23:00 lekarz przyjmie zgłoszenie od 7:00
Najczęściej zadawane pytania
Jakie są pierwsze objawy ciąży pozamacicznej?
Najczęściej brak miesiączki, jednostronny ból podbrzusza, krwawienie lub brunatna wydzielina z pochwy, a czasem ból w okolicy barku. Objawy zwykle pojawiają się między 4. a 12. tygodniem ciąży.
Kiedy z podejrzeniem ciąży pozamacicznej jechać na SOR?
Natychmiast, jeśli masz ostry, nagły ból brzucha z zawrotami głowy, omdleniem, nudnościami lub bladością. Przy pozytywnym teście i bólu lub krwawieniu również zgłoś się pilnie.
Czy ciążę pozamaciczną można uratować?
Niestety nie. Taka ciąża nie może rozwinąć się w dziecko i musi zostać usunięta lekami lub operacyjnie.
Dlaczego przy ciąży pozamacicznej boli bark?
Ból w okolicy barku jest jednym z możliwych objawów ciąży pozamacicznej. W połączeniu z dodatnim testem i bólem brzucha wymaga pilnej oceny w szpitalu.
Ile odczekać z kolejną ciążą po ciąży pozamacicznej?
Według NHS co najmniej 2 miesiączki od zakończenia leczenia, a po leczeniu metotreksatem - co najmniej 3 miesiące. Szczegóły ustal z lekarzem, który Cię leczył.
Czy po usunięciu jajowodu z powodu ciąży pozamacicznej można zajść w ciążę?
Tak, większość kobiet może później zajść w ciążę, także z jednym jajowodem. Usunięcie zajętego jajowodu nie jest uważane za czynnik zmniejszający przyszłą płodność; czasem potrzebne jest leczenie niepłodności.
Czy wkładka wewnątrzmaciczna zwiększa ryzyko ciąży pozamacicznej?
Ciąża przy wkładce lub systemie wewnątrzmacicznym zdarza się rzadko, ale jeśli do niej dojdzie, częściej jest pozamaciczna. Dlatego przy dodatnim teście i wkładce zgłoś się szybko do lekarza.
Jak działa leczenie ciąży pozamacicznej metotreksatem?
To jednorazowy zastrzyk, który zatrzymuje rozwój ciąży, z kontrolą badań krwi. Po leczeniu przez co najmniej 3 miesiące potrzebna jest skuteczna antykoncepcja, a alkohol można pić dopiero po zgodzie lekarza.